Inzicht in de link tussen zuivel- en rundvleesproductie en de invloed op een gezond en duurzaam dieet

Inzicht in de link tussen zuivel- en rundvleesproductie en
de invloed op een gezond en duurzaam dieet

Stage Laura van de Kar


Afgelopen maanden heeft Laura met Optimeal gewerkt om op zoek te gaan naar een duurzaam, gezond én haalbaar dieet voor de EU. De specifieke focus was de invloed van zuivel en rundvlees op het dieet. Deze afstudeerstage was deel van haar master Sustainable Development aan de Universiteit Utrecht.


Er wordt veel onderzoek gedaan naar het bereiken van een beter dieet. Zowel op het gebied van gezondheid als op de milieu-impact is nog veel winst te boeken. Door middel van optimalisatie kunnen zowel voedingswaarde als de milieuscore van voedselproducten tegelijkertijd worden onderzocht. Binnen Blonk Consultants wordt hier veel onderzoek naar gedaan. Recente voorbeelden zijn het Menu van Morgen voor Nederland, Eating for 2 Degrees voor UK. Er worden ook studies uitgevoerd die landsgrenzen overstijgen. De conclusies van al deze studies komen overeen: de consumptie van groente, vis, volkoren granen, noten en peulvruchten moet omhoog en die van vlees omlaag. Hierbij wordt echter geen rekening gehouden met het feit dat de productie van bepaalde voedingsmiddelen aan elkaar gelinkt zijn. Zo levert een zuivelkoe natuurlijk melk, maar aan het einde van haar productieve leven levert zij ook vlees. Daarnaast is ook de productie van kalfsvlees gekoppeld aan de zuivelindustrie. Laura heeft in haar onderzoek specifiek naar deze koppelingen gekeken. Als we geen rundvlees meer eten, kunnen we ook geen zuivel consumeren; als we wel zuivel willen consumeren, zullen we ook wat rundvlees moeten eten.

Carbon footprint target

Deel van het onderzoek was het opstellen van CO2-besparingsdoelen voor de Europese voedselconsumptie. Aan de hand van de Europese doelstellingen berekende Laura een benodigde 24% afname in CO2-uitstoot ten gevolge van voedselconsumptie voor 2030.

De link tussen zuivel- en rundvleesproductie

Om zuivel en vlees te kunnen koppelen in het dieet was allereerst een productieratio nodig. Uit Europese data blijkt dat per 46 kilo zuivel ook 1 kilo rundvlees wordt geproduceerd. In het meest realistische, future-proof dieet (zie ook figuur) consumeert de gemiddelde Europeaan daarom naast 460 gram zuivel per dag, ook 10 gram rundvlees van zuivelkoeien. Het CO2-besparingsdoel én de aanbevolen dagelijkse inname van nutriënten kunnen bij dit dieet nog steeds gehaald worden. De al bekende aanbevelingen voor duurzame, gezonde diëten blijven overigens ook in beeld: de vis-, groente- en peulvruchtenconsumptie moet omhoog, en de huidige vleesconsumptie moet omlaag.
Het onderzoek van Laura laat zien dat het belangrijk is om genuanceerd naar voedselproducten te kijken. Het geeft een nieuwe kijk op de consumptie van rundvlees en de milieu-impact. Zo heeft rundvlees afkomstig van zuivelkoeien bijvoorbeeld een significant lagere broeikasgasuitstoot (-40%) in vergelijking met vleeskoeien. Dit gegeven kan de discussie over vleesconsumptie een andere wending geven. Een dergelijke studie is voor veel andere gekoppelde productiesystemen, zoals eieren en kippenvlees, ook relevant.