Alles weergeven

De Vlaamse overheid heeft de ambitie om Vlaanderen Europees leider te maken op het vlak van voeding. De groei van de vraag naar “alternatieve” eiwitten om vlees te vervangen (die wordt gedreven door diverse maatschappelijke tendensen) biedt economische kansen voor het Vlaamse bedrijfsleven. Om een goed beeld te krijgen van de status en het potentieel van deze eiwittransitie gaat Blonk Consultants, in samenwerking met Technopolis, de komende maanden dit onderwerp onder de loep nemen. De studie moet het startpunt vormen voor verdere beleidsontwikkeling in Vlaanderen op dit thema.

Eiwittransitie en de kansen voor Vlaanderen onder de loep

Blonk Consultants en Technopolis brengen de kansen van eiwittransitie in Vlaanderen in kaart

Vlaanderen heeft de ambitie om Europees leider te worden op het vlak van voeding. De groei van de vraag naar “alternatieve” eiwitten om vlees te vervangen (die wordt gedreven door diverse maatschappelijke tendensen) biedt economische kansen voor het Vlaamse bedrijfsleven. Om een goed beeld te krijgen van de status en het potentieel van deze eiwittransitie gaat Blonk Consultants, in samenwerking met Technopolis, de komende maanden dit onderwerp onder de loep nemen.


Brede focus geeft inzicht in kansen van de eiwittransitie

Samen met Technopolis, een internationaal onderzoeks- en adviesbureau gespecialiseerd in wetenschap, technologie en innovatiebeleid, gaan we de komende maanden met veel genoegen aan de slag om de potentie van de eiwittransitie voor Vlaanderen in beeld te brengen. De studie wordt uitgevoerd in opdracht van VLAIO, het Agentschap Innoveren & Ondernemen.

We hanteren een brede focus, zo worden de wetenschappelijke ontwikkelingen, o.a. op het gebied van landbouw, consumentengedrag en technologische ontwikkelingen in Vlaanderen geïnventariseerd. Daarnaast wordt het economisch potentieel in kaart gebracht: wat zijn de kansen voor bijvoorbeeld ingrediënten- en vleesvervangerproductie in Vlaanderen?
En wat zijn de kansen op het vlak van landbouw? Verder gaat de studie inzicht geven in mogelijke productinnovaties; wat zijn nieuwe eiwitgrondstoffen en -ingrediënten? Hebben deze de juiste eigenschappen, zoals kleur, smaak en structuur? Ook de duurzaamheidsprestaties van diverse eiwitgrondstoffen en vleesvervangers worden onderzocht. Uiteraard worden belangrijke randvoorwaarden zoals consumentenacceptatie en wet- en regelgeving, bijvoorbeeld ten aanzien van novel foods, meegenomen. De studie kent een internationale focus, de eiwittransitie is een mondiale ontwikkeling en biedt exportkansen voor Vlaanderen. Deze brede benadering van de studie moet uiteindelijk voldoende inzichten geven in eiwittransitie en de kansen voor Vlaanderen.

Eiwittransitie door de jaren heen

Het streven naar een transitie van dierlijke naar plantaardige eiwitten in humane voeding komt voort uit de zorg dat de toenemende vraag naar dierlijke producten het milieu te zwaar belast. Dierlijke productie staat al vanaf eind jaren 80 op milieuagenda’s van overheden, in eerste instantie vooral vanwege lokale milieuproblematiek. Pas later, in de jaren 90, kwamen er de eerste onderzoeken die lieten zien dat dierlijke producten een groot en problematisch beslag leggen op de milieugebruiksruimte.

Er ontstond een inzicht dat het voeden van 10 miljard mensen in 2050 met een consumptiepatroon met veel dierlijke eiwitten leidt tot een overschrijding van duurzaamheidsgrenzen, alsmede druk op het ecosysteem. Dit heeft er heeft ertoe geleid dat de lokale oriëntatie verschoof naar een wereldwijde.

Begin jaren 2000 werd het begrip transitie geïntroduceerd. Een transitie vindt plaats op systeemniveau wanneer de oude wijze van productie en consumptie tegen zijn grenzen aanloopt. Vanuit de lokale en wereldwijde milieuproblematiek en de zorg over dierziekten, voedselveiligheid, dierenwelzijn en humane gezondheid wordt de noodzaak van een eiwittransitie steeds breder gedragen. In de afgelopen 10 jaar zijn er in diverse Europese landen al veel ontwikkelingen geweest die passen binnen de eiwittransitie. Zo wordt er in diverse landen vanuit overheid-gelieerde instellingen gecommuniceerd naar consumenten over de nadelen voor het milieu van het eten van vlees. Daarnaast kiezen consumenten ook steeds vaker voor een alternatief voor vlees in het menu.

Groeiende markt en verbeteringen vleesvervangers

Vleesvervangende producten zitten duidelijk in de lift en de prognose is een groei van 6% in 2018 en 8% in 2019 in Nederland.
Vleesvervangers zijn in de afgelopen jaren ook sterk verbeterd wat betreft smaak, textuur en gezondheid. Een recent onderzoek van De Consumentenbond uit 2017 laat zien dat vleesvervangers, aangeboden op de Nederlandse markt, in veel gevallen qua voedingswaarde volwaardige vervangers zijn geworden door toevoeging van vitaminen en mineralen. De verbetering van de kwaliteit van vleesvervangers is te danken aan betere recepturen en aan verbeterde technologie. Zo zijn er diverse innovaties geweest op het gebied van verwerking van de eiwitingrediënten. Hierdoor zijn de structuur en de sensorische beleving sterk verbeterd.

Opzoek naar nieuwe eiwitten

De productie van vleesvervangers is inmiddels ook een belangrijke markt geworden voor ingrediëntenproducenten. Grote industrieën zijn hun productieroutes aan het aanpassen om hoogkwalitatieve eiwitgrondstoffen op voldoende schaal te kunnen leveren. Eiwitten die een bijproduct zijn van de verwerking van zetmeelaardappelen bijvoorbeeld, waren in de jaren 70 van de vorige eeuw nog een probleem voor de afvalwaterzuivering. Nu zijn deze eiwitten een uitermate goede businesscase dankzij de ontwikkelingen van de vleesvervangermarkt.

Binnen de wetenschap en het bedrijfsleven wordt nu naarstig gezocht naar potentie van alternatieve eiwitgrondstoffen op basis van insecten, algen, kroos, schimmels et cetera. Dit is vaak een lange weg, maar er komen steeds meer grondstoffen beschikbaar met marktpotentie. De Europese regelgeving ten aanzien van novel foods vormt hier overigens nog weleens een belemmering. Veel ingrediëntenproducenten richten zich daarom vaak op de diervoedermarkt. Er is overigens meer verwevenheid met de traditionele vleesketens dan alleen voer. Grote traditionele vleesbedrijven zien de markt van vleesvervangers ook als een kans en richten zich vervolgens op de vleesvervanger- en hybride productenmarkt.

De eiwittransitie is in volle gang en biedt kansen voor verschillende bedrijven en organisaties, van hoogtechnologische startups, foodconceptontwikkelaars tot grote gevestigde bedrijven in de voedselindustrie en retail- en foodserviceorganisaties.



Meer informatie




Vragen over deze studie? Of over de eiwittransitie?
Neem contact op met Janjoris van Diepen of bel op +31 (0)182 579970.